ILGIN Erarslan Yanmaz » Fotoğraflarla… » Peru – Bolivya’da yüksekliğe alışmak deyince akla gelenler

Peru – Bolivya’da yüksekliğe alışmak deyince akla gelenler

21 Şubat 2013 // 0 Yorum

40 Renk Fotoğraf Projesi’nin 9. rengi Peru – Bolivya’dan yeni döndük. Ortalama 3500 metre yükseklikte geçirdiğimiz 10 günün sonunda deniz seviyesine inince beynimize giden oksijende hatırı sayılır bir artma oldu 😆

2500 metreden sonra vücut yüksekliğe alışmak için bir mücadele vermeye başlıyor. Nefes almada zorluklar, vücudun şişmesi, hareketlerde yavaşlama, uykusuzluk karşılaşılan en yaygın problemler. Bu mücadeleyi kolaylaştırmak için önerilenler arasında bol su ve koka çayı var. (adının kokaini çağrıştırması tesadüf değil) Durumu zorlaştıran etkenler var ki zaten şehirde de çoğu makbul değil; alkol, sigara, kafein, antidepresanlar, ağır yemekler gibi. Yüksek irtifa dağcılığında da kullanılan Diasomid ilacını da mutlaka doktorunuza danışarak kullanabilirsiniz. Ancak bu ilacı aldığınız takdirde günlük su içme miktarını 3 lt’ye kadar yükseltmeniz gerekiyor. Yeterli su almazsanız böbrek ağrısı olarak uyarı veriyor. Eğer vücudun verdiği sinyali doğru anlamazsanız ve hızla irtifa kazanırsanız ya da bedensel aktivitenizi arttırırsanız kalp atışı o kadar çok hızlanıyor ki kalp krizi geçirdiğinizi sanıp panik oluyorsunuz sonra panik olduğunuz için nefesiniz kesiliyor, alnınızdan ensenize mızrak batırıyorlar, mideniz çalkalanıyor, yediğiniz bir lokma yemeği de ilk bulduğunuz yere çıkarıyorsunuz… Kısacası gün içerisinde su içme ve işeme en çok tekrarlanan iki faaliyet. Tabi bu basit ve eksik bir anlatım oldu, eğer ayrıntı merak ederseniz aklimatizasyon ile ilgili linkteki yazıyı okumanızı öneririm ki ben 13 saatlik yol boyunca 2 defa hatim indirdim:) http://www.explorer.gen.tr/teori/yih1.htm

Bolivya’da 4500 metredeki Tayka Otel’de kaldığımız gece ”Nefes alamıyorum, ellerim ayaklarım uyuşuyor, acaba panik mi yapıyorum”diye uykuya dalmaya ve sakinleşmeye çalışırken zihnimi oyalamak için ‘yükseklik repliklerini’ yazmaya başladım.

Başlık şöyle: ”Yolunuz Peru Bolivya dağlarına düşerse yüksekliğe uyum sağlama aşamasında herkes için gerekli olacak hazır replikler ve algıda seçiciliğe maruz bırakan görseller”

Görsellerdeki baño kelimesi (banyo diye okunuyormuş) anlaşılacağı üzere tuvalet anlamına geliyor. Hiçbir ibarenin olmadığı bir görsel var ki, kendinizi 3 Lt su içmiş ve yaklaşık 2 saattir yolda olarak düşünün ve ona göre bakın diye ipucu verebilirim 🙄

– Rakım kaç ? – 5000 m – Bugün kaç metrede yatıcaz? – 4500 – Neyse iyimiş..

– Bugün inişe geçiyoruz, 3700’e kadar ineceğiz – Ha boşver komaz bize:)

– Çişim geldi. – Çişim geliyor. – Çişim gelebilir (yerin problemli olduğu zamanlarda ön uyarı için) – Yine çişim geldi…

– Edie (jeep şoförü) stop please bano bano. – Hereeee?!!! – Sen dur ben bulurum bir yer!

– Su içtin mi? Bugün ne kadar su içtin? – 3 litre mi, olmaz daha çok su içmelisin. – Su bulmamız lazım. – 4000 metrede 750 ml suya 7 dolar verdim!!

– Gece kaç kere çişe kalktın? – 3 kere. – Hiç kalkmayanlar lütfen bu gece mutlaka en az iki kere kalksın , aşağısı kurtarmaz…(Rehberimiz Teoman’ın sabah rutin haline gelmiş içtiması)

– Koka çayı var mı? – Koka var mı? – Koka yaprağı var mı? – Ot var mı? 😀

– Diasomid aldın mı? – Alayım mı? – Bilmiyorum yan etki yapar mı? – Yok yok güzel ilaç…

– Başım ağrıyor. – Başım zonkluyor. – Başım çatlıyor. – Paresetemollü ağrı kesici var vereyim mi? – Tiger Balm var, alnına sür iyi geliyor. – Bize garson munia (nanegillerden) verdi çok iyi geldi.

– Ellerim uyuşuyor. -Ayaklarım uyuşuyor. – Kalbim 500 atıyor. – Yerden çanta kaldırıyorum nefes nefese kalıyorum.

– Tapınağın tepesine mi çıkıcaz, yok ben çıkmayım, 2 adım atıyorum nefesim kesiliyor… – Sanki ay yürüyüşündeyiz, bu ne yavaşlık…

– Evereste oksijensiz nasıl çıkıyorlar yahu?

– Gece bir uyandım sanki nefes alamıyorum.

– Otelde oksijen tüpü var mı?

– Bağırsakları bozmuşum. – Yükseklikten olabilir. – Reflor vereyim mi, mühür mübarek 😕

– Kaya gördüm, lütfen duralım. – Yer iyi de, rüzgarı hesaplayamamışım 😡

– Başı ağrıyanlar süt ve ürünlerini yemesin. (4500 den sonra ürününü bulamadığımız için yemedik zaten)

– Oksijen yoktu, üstüne bir de gayzerde sülfür kokladık, jeeplerde benzin kalmamış, bidonla aktardılar, bir de benzin kokladık tam oldu…

– Şişme yastığı son nefesinle şişir sonra lazım olunca içine çekersin 🙂

– Dönünce deniz seviyesini öpücem.

Sizin ekleyecek replikleriniz mi var, yorumlara yazın lütfen:)

Şubat 2021 güncelleme:

Çoğumuzun aksine ben yaşadığımız zorlukları anında unutup Peru ve Bolivya’yı bir daha ‘gidilecekler’ listesine eklemiştim . Covid 19 ile birlikte nefes alma güçlüğü o kadar çok cümlede geçti ki ve yaşadığımız tecrübe beni empati yapmaya o kadar çok zorladı ki her şey eski normale dönse bile sanırım iki ülkenin de yüksek kesimleri ‘gidilmeyecekler’ listesine eklendi.